Kış ve Yaz İçin Araç Hazırlığı

İlk kez bir kış ortasında yolda kalınca mevsimsel hazırlığın ne kadar ciddi bir iş olduğunu anladım. Sabah eksi altı derecede araç marş basmadı, akü zaten iki kışı devirmişti ve ben "daha gider" diye düşünmüştüm. O gün çektirme parası, işe gidememe ve yeni akü toplamı, planlı bir bakımın en az üç katına çıktı. O günden beri yılda iki kez, ekim sonu ve nisan başı olmak üzere aracı baştan aşağı elden geçiriyorum. Aşağıda kış yaz araç bakımı hazırlık listesini kendi deneyimimle, hangi işi neden yaptığımı ve nerede tasarruf edip nerede etmediğimi anlatarak paylaşıyorum.

Kışa Hazırlık: Soğuk Neyi Zorluyor?

Kışın araca zarar veren tek şey kar değil; soğuk, tuz ve nem üçlüsü. Soğuk akünün kapasitesini düşürüyor, yağı kalınlaştırıyor, kauçuk parçaları sertleştiriyor. Tuz alttan gövdeyi ve fren hatlarını yiyor. Nem ise elektrik tesisatındaki gevşek noktalarda temassızlık yapıyor.

Ekim sonunda yaptığım işler şunlar:

• Akü testi: Voltaj bakmak yetmiyor, yük altında test ettiriyorum. Üç yaşını geçmiş bir akü kışa girerken bana artık güven vermiyor.
• Antifriz oranı: Refraktometreyle donma noktasını ölçtürüyorum. Sadece seviyeye bakmak yanıltıcı; su eklenmiş bir sistem yazın sorun çıkarmaz ama kışın blok çatlatır.
• Kış lastiği ve diş derinliği: 4 mm altına düşmüş bir kış lastiği bana göre artık kış lastiği değil.
• Silecek lastikleri ve cam suyu: Antifrizli cam suyu, yazlık su deposunda kalan sıvıyı boşalttıktan sonra.
• Hortum ve kelepçe kontrolü: Elimle sıkıp sertleşmiş, çatlak başlamış olan var mı diye bakıyorum. Tesisat ve hortum kontrolü, kışın en çok işime yarayan on dakika oldu.
• Motor yağı viskozitesi: Çok soğuk iklimdeyseniz düşük soğuk akış değerine sahip bir yağ, ilk çalıştırma aşınmasını gerçekten azaltıyor.

Kışın atladığım için pişman olduğum iki şey

Birincisi alt yıkama. Tuzlu yollardan sonra alt kısmı yıkatmadığım bir kış, ertesi yıl egzoz askı bağlantılarına ve fren hatlarına pas olarak geri döndü. İkincisi kapı fitilleri; silikon spreyle bakılmayan fitil donunca yırtılıyor ve yenisi hiç ucuz değil.

Yaza Hazırlık: Sıcak ve Yük

Yaz hazırlığını hafife alanlar çok. Oysa uzun yol, klima yükü ve 40 dereceye yakın asfalt sıcaklığı, soğutma sistemi ve lastik için kıştan daha zorlu. Yaz arızalarının çoğu ani değil; kışın ihmal edilmiş bir şeyin sıcakta patlamasıyla oluyor.

• Soğutma sistemi: Radyatör peteği önündeki yaprak, böcek, poşet artıklarını temizliyorum. Fanın hangi sıcaklıkta devreye girdiğini bir kez izleyip not ediyorum.
• Klima: Gaz basıncı, polen filtresi ve buharlaştırıcı kokusu. Klima filtresini yazın başında değiştirmek, kabin havası ve klima verimi için bariz fark yaratıyor.
• Lastik basıncı: Sıcakta basınç yükselir ama düşük basınçlı lastik yanaktan ısınıp patlar. Soğukken üretici değerini tutturuyorum, "sıcakta iner" diye eksik bırakmıyorum.
• Hava filtresi: Tozlu yoldan çok gidiyorsanız yaz öncesi bakmakta fayda var; tıkalı filtre hem güç hem tüketim kaybı.
• Akü tekrar: İnsanlar akünün kıştan öldüğünü sanır, oysa sıcak elektrolit buharlaşmasıyla asıl hasarı yaz verir.

Karar Verirken: Neye Para Harcamalı?

Bütçe sınırlıysa hangi işin öne alınacağını soranlar çok oluyor. Kendi sıralamamı şöyle bir tabloya döktüm:

Dört mevsim lastik mi, iki takım mı?

En çok karşılaştırma sorusu buradan geliyor. Kendi tecrübem: yılda 15 bin kilometrenin altında kalıyor, şehir içinde geziyor ve kar yağınca aracı bırakabiliyorsanız kaliteli bir dört mevsim mantıklı. Ama düzenli olarak şehirler arası yol yapıyorsanız, iki takım lastiğin ilk maliyeti yüksek görünse de her takım daha yavaş yıprandığı için uzun vadede fark kapanıyor; yol tutuşundan aldığınız güven ise cabası.

Dizel, benzin, turbo derken

Mevsimsel hazırlık motor tipine göre de değişiyor. Dizelde kışın yakıt filtresi ve su tahliyesi, partikül filtresinin kısa şehir içi kullanımda dolması ciddi başlık. Turbo motorlarda ise sıcak yazda uzun yoldan sonra motoru bir dakika rölantide bırakmak, turbo yataklarının ömrüne doğrudan katkı yapıyor. Benzinlide daha çok buji ve